کربنات باریم (BaCO۳)جامدی سفید رنگ و نامحلول در آب است که برای ساختن نمک باریم با اسیدها واکنش نشان می دهد. کربنات باریم که ویتریت نیز نامیده می شود ترکیبی شیمیایی است که در تولید سم موش ، تولید آجر، لعاب سرامیکی و سیمان مورد استفاده قرار می گیرد.
کربنات باریم به صورت تجاری از واکنش کربنات سدیم در دمای ۶۰ تا ۷۰ درجه سانتیگراد یا با عبور دی اکسید کربن در ۴۰ تا ۹۰ درجه سانتیگراد از سولفید باریم تولید می شود. این ماده در هنگام گرم شدن به اکسید باریم و دی اکسید کربن تبدیل می شود.
این ترکیب شیمیایی به طور گسترده ای در صنعت سرامیک مورد استفاده قرار می گیرد. از کربنات باریم اکسیدهای رنگی خاصی تولید می شود که رنگ های منحصر به فردی ایجاد می کند که به آسانی با روش های دیگر قابل دستیابی نیست.
استفاده از این ماده تا حدودی بحث برانگیز است زیرا برخی ادعا می کنند که این ماده شیمیایی می تواند از لعاب ها به مواد غذایی و نوشیدنی ها نشت کند و سلامت انسان را تحت تاثیر قرار دهد
کاربردهای کربنات باریم چیست ؟
کربنات باریم برای ساخت شیشه عینک ، قیف های شیشه ای ، مواد مغناطیسی باریم ، ساخت سایر نمک های باریم ، سرامیک ، مینای دندان ، رنگ و میله های جوشکاری مورد استفاده قرار می گیرد.
در صنایع آجرسازی ، کاشی ، سفال و سفالگری ، کربنات باریم به خاک رس اضافه می شود تا نمک های محلول (سولفات کلسیم و سولفات منیزیم) که باعث تولید شوره می شوند، را رسوب دهد.
این ماده شیمیایی برای ساخت سرامیک های الکترونیکی ، رزیستورهای PTC ، خازن ها و سایر قطعات الکترونیکی استفاده می شود. این ماده در تولید سموم جوندگان و کاتالیزور اکسیداسیون نیز کاربرد دارد.
از این ماده شیمیایی برای حذف سولفات ها در فرآیند تولید اسید فسفریک و الکترولیز قلیایی کلر مورد استفاده قرار می گیرد.این ماده به طور گسترده ای در خازن های AC با ولتاژ بالا و دستگاه های مبدل اولتراسونیک استفاده می شود.
باریم به صورت کربنات یا اکسید باریم به شیشه اضافه می شود تا شاخص ضریب شکست شیشه های عینک ارتقاء یابد و امکان ذوب ماده اولیه شیشه در دمای پایین تر وجود داشته باشد.
یکی دیگر از کاربردهای مهم آن در حفاری چاههای نفت برای حل کردن گچ و مهار انعقاد است . این ماده در ساخت کاغذ های عکاسی و تجهیزات تصویری مورد استفاده قرار می گیرد.
این ماده شیمیایی به شدت با اسیدهای قوی واکنش داده و گرمای حاصل از واکنش ممکن است باعث آتش سوزی شدید شود. این ماده در هنگام تجزیه گازهایی تولید می کند که بعضی اوقات می تواند باعث ایجاد سوراخ ها یا تاول های زیادی در لعاب ها شود
کاربردهای باریم کربنات
استفاده در ساخت شیشه های طبی باعث بیشتر شدن شفافیت شیشه شده و پراکنش نوری را کاهش می دهد. علاوه بر آن سختی بیشتری به شیشه بخشیده و آن را در برابر خراشیدگی مقاوم می سازد. کربنات باریم در جذب اشعه ایکس در جهت محافظت و جلوگیری از انتشار آن به ویژه در محیط های عکسبرداری پزشکی مورد استفاده قرار می گیرد و به همین دلیل نیز از این ترکیب در جداره لوله های اشعه کاتدی و به ویژه در سلول های نوری تلویزیون استفاده می کنند که این عامل باعث افزایش کیفیت تصویر و درخشندگی بالاتر در رنگ ها می شود.
در صنعت سرامیک سازی در فرآیند تبدیل سولفات های محلول به سولفات باریم نامحلول استفاده می شود که این عامل باعث می شود سرامیک ها حباب نداشته باشند. برای ساختن لعاب سرامیک نیز از کربنات باریم استفاده می شود که این کار باعث شفافیت سطح لعاب می شود. در ساخت الکترو سرامیک ها نیز استفاده می کنند. این نوع سرامیک ها از اکسید و کربنات آهن به همراه باریم با استرانسیم و سرب ساخته می شوند. در این فرآیند کربنات باریم به تیتانات باریم تبدیل می شود. تیتانات باریم در ساخت دی الکتریک ها به کار می رود. فریت باریم نیز بخشی از مصرف کربنات باریم است که در صنعت الکترونیک استفاده می شود.
همچنین در انعقاد پلاستیک های مصنوعی، حشره کش ها، میکروب کش ها، سموم کشاورزی، عامل ذوب کننده در جوشکاری، بازیافت روی از تفاله، سم موش، تثبیت کننده چسب آهار، آجر سازی، تصفیه شکر و آبکاری کروم به کار می رود.